( ص 27 ) ، احاديث بارها به ما نشان مىدهند كه محمد ( ص ) وحى الهى را در همان لحظهء نزول به كاتبان خود املاء فرموده است . با وجود اينها ، شايد كاملا متناسب نباشد كه به اين آگاهىها اعتماد مطلقى داشته باشيم . زيرا چنين به نظر مىرسد كه همهء اين معلومات به منظور اثبات اين فرضيه است كه پيغمبر در حيات خود بوسيلهء كتابت ، به تثبيت همه قرآن پرداخته است . معذلك ، اگر نيك بينديشيم ، اين تشويش از آغاز ايجاد نشده بود . از تاريخ نزول وحىهاى اوليه ، تا موقعى كه اين آيات به قيد تحرير درآمد ، يك فاصلهء زمانى وجود داشته است . مثلا وقتى كه جبرئيل ، ملك مقرب ، نخستين پيامش را فرود آورد : « بخوان ، بنام پروردگارت كه آفريد . . . . . الخ » ، محمد ( ص ) بنابر احاديث ، وحشت عظيمى احساس كرد . او در آغاز ندانست كه برگزيدهء خداى قادر است و اين سخنان سرآغاز تبليغى است كه بر اثر آن دنياى عرب دگرگون خواهد شد و بدنبال آن ، هيچكس در آن موقع و همان لحظه بفكر حفظ وحى نيفتاده مگر در حافظه ، و وقتى پيشنهاد شد

--> نازك سنگ ) : فهرست 24 ، بخارى : احكام 37 ، فضائل القرآن 3 ، ترمذى تفسير سورهء 9 توبه 129 ، مشكاة ، فضائل فصل 3 ، اتقان 134 ، 137 ، مقنع ورقهء 2 ب ، عطيه ورقه 125 آ ( خزف ) ، عسب ( جمع عسيب شاخهء خرما ) : ابو الفداء 1 : 212 ، كد . پترمن 2 ، 17 ص 502 سعف . امرؤ القيس شمارهء 63 / 1 ، لبيد ط . خالدى ص 61 ، ديوان هذيل شماره 3 ، 7 . فهرست 21 ، ولهاوزن ، اسكيزن 4 : 60 . اكتاف ( جمع كتف استخوان شانهء گوسفند و يا شتر ) : بخارى در تفسير ، اتقان 137 ، طبرى تفسير 1 : 20 كد . پترمن 2 : 17 ص 503 ، فهرست فلوگل 21 ( تجدد 22 ) ، تاريخ طبرى 1 : 1806 ، ابن سعد 2 : 2 ، 37 مسند احمد بن حنبل 1 : 355 ، . . اضلاع ( جمع ضلع دنده ) اتقان 137 ، مقنع برگ 2 ب ، بوتنر : سواحلى ، برلين 1892 ص 189 قطع اديم ( تكه‌هاى چرم ) اتقان 137 كد . پترمن 2 : 17 ، ولهاوزن ، اسكيزن 4 : 48 ، 52 ، واقدى چاپ ولهاوزن ص 388 ، اقتاب ( چوبى كه بر پشت شتر مىگذاشتند ) اتقان - 137 . م .